Lëtzebuerg seng 5.348 bezuelbar Wunnengen „am Bau“ kënnen och fäerdeg Wunnengen enthalen, a keng national Zuel seet, wéi vill

Zielt de Ministère fäerdeg bezuelbar Wunnengen?

De Wunnengsbauministère „huet keng Statistiken iwwert all färdeggestalltee abordabele Wunnengen“. Dat huet de Wunnengsbauminister Claude Meisch de 17. Juli 2026 a senger schrëftlecher Äntwert op déi parlamentaresch Fro Nr. 4398 geschriwwen. Den Deputéierte Ben Streff wollt wëssen, wéi vill bezuelbar Wunnengen an all Gemeng iwwer fënnef Joer geschaf gi waren, a wéi vill d'Gemenge selwer gebaut haten. De Minister huet derbäigesot, datt de Ministère och keng Gesamtzuel vu bezuelbare Wunnengen huet. Fir d'Fäerdegstellungen huet hien nëmmen d'Zuele vun deenen zwee ëffentleche Promoteure ginn, déi laut him am meeschte bezuelbar Wunnengen am Land bauen. Fir Wunnengen, déi d'Gemenge selwer gebaut hunn, huet hie keng Zuel ginn.

Paperjam huet de 6. Juli 2026 iwwer dës Lück bericht, op Basis vun enger fréierer Äntwert vun der Regierung un d'LSAP-Deputéierte Mars Di Bartolomeo an Yves Cruchten, a seng Analyse vum 2. Juli 2026 huet d'Rekordausgaben an déi laang Waardezäite beschriwwen, ier Wunnengen do sinn. Dës Säit vergläicht déi offiziell Zuelen ënnerteneen, mam Rapport vum Joer virdrun a mam Gesetz iwwer d'Subventiounen.

D'Spuer vun de Suen, Etapp fir Etapp

D'Zeile kann een net zesummenzielen oder duerchenee deelen, fir eng „Liwwerquote“ auszerechnen: all Zeil huet hir eege Grondgesamtheet an hiren eegenen Datum.

Wat hunn déi 474 Milliounen Euro finanzéiert?

De Communiqué vum Ministère vum 2. Juli 2026 seet, datt 2025 474 Milliounen Euro an de bezuelbare Wunnengsbau gaange sinn, géint 224 Milliounen Euro am Joer 2024. D'Tabell 6.3 vum Rapport 2025 vum Fonds spécial deelt déi 473,5 Milliounen Euro op, déi bezuelt goufen: 375,2 Milliounen Euro Aides à la pierre (den Undeel vum Staat u Projete vu soziale Promoteuren, plus 6 Milliounen Euro u privat Firmen), 71,9 Milliounen Euro fir Wunnengen, déi de Staat op Plang kaaft (VEFA), an 26,4 Milliounen Euro am Kader vum Pacte Logement, dem Wunnengsbaukontrakt vum Staat mat de Gemengen. Am Total vun den Aides à la pierre sinn och déi 73 Milliounen Euro dran, déi de Staat selwer fir de Kaf vun Terrainen ausginn huet.

Déi selwecht Tabell weist 740,9 Milliounen Euro nei Engagementer am Joer 2025 an 1.087,4 Milliounen Euro, déi den 31. Dezember 2025 ënner ënnerschriwwene Konventiounen nach ze bezuele waren. De Rapport rechent vun 2026 bis 2029 mat Ausgabe vu 476 Milliounen Euro bis 542 Milliounen Euro d'Joer, mam Héichpunkt am Joer 2027. Well eng Bezuelung fir Terrain, Planung, Infrastruktur oder de Bau ka sinn, kann een d'Bezuelunge vun engem Joer net de fäerdege Wunnenge vun engem Joer zouuerdnen.

Firwat sinn 5.348 konventionéiert Wunnengen net 5.348 fäerdeg Wunnengen?

Eng Wunneng ass „konventionéiert“, wann de Staat eng Konventioun iwwer Aides à la pierre ënnerschreift, fir se ze bauen oder ze renovéieren (e Projet ka och separat Konventioune fir den Terrain oder d'Stroosse kréien). De Minister seet, datt dat geschitt, soubal de Projet op d'mannst de Stadium vum detailléierte Plang (avant-projet détaillé) erreecht huet, also eng Baugeneemegung ugefrot oder accordéiert ass, an esou Projete sinn „entweder am Bau oder sti kuerz virum Baubeginn“; 98 % sinn Neibauten.

Op der Säit mat de Schlësselzuele beschreift de Rapport déi 5.348 Wunnengen als „en construction ou en rénovation“ (am Bau oder an der Renovatioun). Seng eege Definitioun seet awer, datt den Inventaire och „fäerdeg Wunnengen, bewunnt oder net“ enthält, där hir Schlussofrechnung nach net gereegelt ass. E Projet verléisst den Inventaire eréischt, wann e finanziell ofgeschloss ass, nodeems säi Promoteur d'Schlussofrechnung agereecht huet; 2025 war dat de Fall fir 30 Projeten mat 235 Wunnengen. Doduerch kënnen an de 5.348 Wunnenge Projete sinn, där hire Bau geschwënn ufänkt, Wunnengen am Bau a fäerdeg Wunnengen, an de Rapport gëtt d'Opdeelung ni un. Déi 235 ofgeschlosse Wunnenge sinn déi eenzeg Zuel fir all Promoteuren, déi normalerweis no der Fäerdegstellung kënnt, an och dat ass e buchhalteresche Schrëtt: si kënnt mat Retard, an ofgeschloss Projetscode kënnen nees opgemaach ginn.

D'Gesamtzuel vun der Pipeline huet sech selwer tëscht den Editioune geännert. De Rapport 2024 huet se den 31. Dezember 2024 mat 4.226 Wunnengen op 292 Projeten ugi; de Rapport 2025 revidéiert se op 4.290, haaptsächlech well ofgeschloss Projetscoden nees aktivéiert goufen (d'Foussnott, déi dëse Grond ugëtt, dréckt 3.935; kuckt d'Methodologie). De Minister huet der Chamber gesot, datt d'konventionéiert Wunnengen ëm 26,6 % geklomme sinn, no bei den 26,55 % (26,5 % mat enger Kommastell), déi 5.348 géintiwwer den éischt publizéierte 4.226 ginn; d'Fluxe vum Rapport selwer ginn, ausgoend vun der revidéierter Gesamtzuel, 24,7 %. Eng Wuesstemszuel fir dës Pipeline seet dofir wéineg aus, wann se net seet, vu wéi enger Editioun se ausgeet.

Wéi vill bezuelbar Wunnenge goufen 2025 fäerdeg?

D'Zuele vum Minister kommen aus de Joresrapporte vum Fonds du Logement (dem ëffentleche Promoteur a Bailleur fir Wunnengen) an der SNHBM (der Société nationale des habitations à bon marché, dem Bauhär fir bezuelbar Wunnengen, hannert deem de Staat steet). 2025 hunn déi zwee 404 Wunnenge fäerdeg gestallt (Fonds du Logement 116, SNHBM 288), géint 245 am Joer 2023, an haten 2.562 Wunnengen „an der Realisatioun“, wéi de Minister et nennt (Fonds du Logement 1.227, SNHBM 1.335), géint 1.412 am Joer 2023; d'Grafik weist all Joer.

Laut dem Rapport bauen dës zwee zwou vun all dräi konventionéierte Wunnengen, dofir bezéie sech hir Zuelen op de gréissten Deel vun der Pipeline, och wann hir eege Joresrapporten d'Wunnenge vläicht net genee sou ziele wéi den Inventaire. Si loossen trotzdeem eng Lück: vun den 1.293 Wunnengen, déi 2025 konventionéiert goufen, waren 710 vun der SNHBM an 269 vum Fonds du Logement, wärend 208 bei Promoteuren ouni Gewënnzweck an 106 bei Gemenge waren. Déi 314 Wunnengen, ongeféier e Véierel vun deem, wat am Joer derbäikomm ass, sinn net an der eenzeger Zuel vu fäerdege Wunnengen, déi de Minister ginn huet. Iwwer de ganzen Inventaire gesinn, hunn d'Gemengen (876 Wunnengen an 127 Projeten) an d'Promoteuren ouni Gewënnzweck (821 an 79) 1.697 vun de 5.348 Wunnengen, ongeféier 32 %, mee 206 vun den 351 Projeten. De Rapport seet, datt ongeféier fofzeg Promoteuren dës Projete droen, déi meescht dovu Gemengen, an d'Annexe 9.1 vum Rapport selwer nennt der méi; d'Zuele vu fäerdege Wunnengen decken der zwee of.

D'Annexe 9.3 bréngt nach eng Zuel vum Bestand: 4.489 ëffentlech Lounwunnengen den 1. Januar 2025 (1.468 am Besëtz vu Gemengen, 2.439 vum Fonds du Logement a 582 vun der SNHBM; 0,65 op 100 Awunner). D'Zuel fir d'Gemenge follegt der Definitioun, mat där d'Gemengefinanzéierung verdeelt gëtt, an iwwer déi véier Joer, déi gewise ginn, ass den Total esouwuel erofgaange wéi och eropgaangen (3.873, 4.117, 3.817, duerno 4.489), dofir kann een dës Ännerungen net als Neibau liesen; den Total léisst och d'Lounwunnenge vu Bailleuren ouni Gewënnzweck ewech, souwéi Wunnengen, déi zu bezuelbare Präisser verkaaft ginn.

Wat verlaangt d'Gesetz scho?

All Demande fir Aides à la pierre muss en Zäitplang mat de geplangten Datumer vum Ufank a vum Enn vun den Aarbechten enthalen (Artikel 19 vum Gesetz vun 2023, deen d'Reform bäibehalen huet). D'Gesetz vun 2023 leet dës Viraussetzung fest; vill vun de 5.348 Wunnenge goufe virun deem Gesetz konventionéiert (d'Annexe 9.1 lëscht Konventioune mat Wunnengen zréck bis 2009 op); ob déi fréier Reegelen esou en Datum verlaangt hunn, huet dës Säit net nogekuckt. Sozial Bailleure mussen dem Register d'Wunnenge mellen, déi si no senger allgemenger Prozedur zouweisen, an all Refus vu Kandidaten (Artikel 53). Direkt an der Fro Nr. 4649 gefrot, wéi vill Wunnengen zënter dem Start vum Register u Kandidaten, déi do ageschriwwe sinn, zougewise goufen, huet de Minister keng Zuel ginn (Äntwert vum 22. September 2026). D'Regierung sot de 15. Abrëll 2026, datt de RENLA et erméiglecht, en Iwwerbléck iwwer de bezuelbare Bestand ze kréien, mat senger Aart, senger Lag a sengem Occupatiounstaux. Dee selwechte Communiqué huet ongeféier 3.500 Wunnengen am Register gezielt a gesot, datt d'Erfaassung vun allen, ongeféier 4.300, „an den nächste Wochen“ fäerdeg wier. Dräi Méint méi spéit huet de Minister geschriwwen, datt de Ministère keng Gesamtzuel vu bezuelbare Wunnengen huet; amplaz huet hien op déi 4.489 ëffentlech Lounwunnengen aus der Annexe 9.3 verwisen a bäigefüügt, datt de RENLA no an no mat de konventionéierte bezuelbare Wunnengen alimentéiert gëtt. Den 22. September huet hie geschriwwen, datt de Register nach net de ganze bezuelbare Bestand ofdeckt an datt nach no an no Wunnengen derbäikommen. Keent vun den zwee Dokumenter seet, ob mat „allen“ am Abrëll (ongeféier 4.300 Wunnengen) an dem „ganze bezuelbare Bestand“ am September déiselwecht Wunnenge gemengt sinn.

Weder de Rapport nach d'Äntwerte vum Minister publizéiere geplangt Enndatumer fir all eenzel Konventioun: d'Annexe 9.1 gëtt fir all Konventioun den Datum, d'Wunnengen an de Rescht, deen nach net bezuelt ass, mee kee geplangten oder tatsächlechen Enndatum. Nëmmen d'Kapitel 7 gëtt Datumer, fir seng gréisste Projeten: Startjoren a geplangt Daueren (zum Beispill Neischmelz: ugefaangen am Fréijoer 2024, geplangt Dauer 15 bis 20 Joer) an, fir aacht Projete mat engem eegene Finanzéierungsgesetz, eng geplangt Period vun den Aarbechte mat engem Ennjoer.

Wann de Staat selwer Wunnenge kaaft, publizéiert hien awer Datumer: säi Communiqué vum 18. Dezember 2025 huet fir déi 358 Wunnengen, déi hien op Plang (VEFA) kaaft hat, en datéierte Kalenner vun der Fäerdegstellung ginn, vu 68, déi scho fäerdeg waren, bis 100, déi am drëtten Trimester 2028 fälleg sinn. De Rapport an d'Äntwerte vum Minister gi kee vergläichbare Kalenner vun der Fäerdegstellung fir déi 5.348 konventionéiert Wunnengen.

Wéi vill Wunnengen huet de Staat op Plang (VEFA) kaaft?

De Staat kaaft och Wunnengen op Plang (VEFA). De Rapport 2025 zielt den 31. Dezember 2025 a senger Tabell 460 Wunnengen an an der Beschreiwung vun där selwechter Tabell a senger eegener Annexe 565, a seng Schlësselzuelen nenne se kaaft (d'Sektioun 6.2 seet, datt de Staat sech dozou verflicht huet), wärend de Communiqué vum Ministère vum 18. Dezember 2025 358 kaaft Wunnenge gezielt huet; keent vun den Dokumenter, déi hei zitéiert ginn, bréngt se an Aklang. Spéider Zuelen enthalen och Reservatiounen (kuckt d'Methodologie). Fir déi 358 Wunnengen huet de Kalenner vum Ministère vum Dezember 2025, deen am Mäerz 2026 widderholl gouf, 68 als fäerdeg ugi an de Rescht tëscht Ufank 2026 an dem drëtten Trimester 2028 virgesinn. Wa se fäerdeg sinn, solle se vun der SNHBM a vum Fonds du Logement geréiert ginn; zielt d'VEFA-Zuelen dofir net bei d'Zuele vun de Promoteuren derbäi. D'Ännerunge vum Juli 2026 stinn an eiser Erklärung iwwer d'Erweiderung ëm 300 Milliounen Euro vum Programm vum Staat fir Käf op Plang.

Op eng bezuelbar Lounwunneng waarden: wéini kommen nei Wunnengen?

Vun de 5.348 konventionéierte Wunnengen den 31. Dezember 2025 si 3.430 (64 %) fir jiddereen als bezuelbar Lounwunnenge geplangt, 19 si Lounwunnenge fir bestëmmte Gruppen, wéi zum Beispill jonk Erwuessener, an 1.899 (36 %) si fir de bezuelbare Verkaf geduecht, meeschtens mat engem laangfristege Bail (Emphyteose). Dat ass e Bestand u Projete vun all Alter, net Wunnengen, fir déi Dir haut eng Demande maache kënnt.

Fir déi neiste Projete gëtt den eegenen Zäitplang vum Rapport den Tempo vir. Eng Konventioun fir Wunnengen ze baue gëtt eréischt ënnerschriwwen, wann de Promoteur en detailléierte Plang huet, an de Bau ka duerno 2 bis 4 Joer daueren, laut der erklärender Annexe vum Rapport. Dofir wäerten, no eiser Interpretatioun vun dëser allgemenger Dauer vun de Phasen, déi meescht vun den 1.293 Wunnengen, déi 2025 konventionéiert goufen, méi wéi duebel sou vill wéi déi 504 vun 2024, wahrscheinlech net virun 2027 prett sinn, och wa verschidde Projete scho gebaut ginn, wa se konventionéiert ginn, a méi fréi komme kéinten. Och fir eeler Konventioune gëtt de Rapport keen Datum vun der Fäerdegstellung pro Konventioun.

Op der Säit vun der Nofro huet d'Äntwert vum Minister op d'Fro Nr. 4649 vum 22. September 2026 den 31. August 2026 12.401 Kandidatendossieren am RENLA gezielt. Hie sot, et wier nach ze fréi fir ze beurteelen, ob de RENLA d'Zesummeféiere vu Wunnengen a Kandidate méi séier mécht, well de Register nach net all bezuelbar Wunnengen ofdeckt, an datt sozial Bailleure Wunnengen, déi nach net am RENLA sinn, nach ëmmer no hire fréiere Prozedure zouweisen.

An der Praxis:

• Wann Dir schonn op der Lëscht vun engem soziale Bailleur stoungt, seet d'RENLA-Säit vum Ministère, datt Ären Dossier automatesch iwwerholl gouf; wann net, maacht Är Demande op MyGuichet.lu oder bei engem soziale Bailleur (kuckt, wien sech um RENLA aschreiwe kann a wéi ee Loyer Dir géift bezuelen).
• Frot déi sozial Bailleuren an Ärer Géigend, wéi si Wunnengen zouweisen, déi nach net am Register sinn.
• Sicht parallel weider um private Marché (kuckt den Zäitplang uewen).
• Kennt déi nei Reegelen: d'Gesetz vum 7. September 2026 freet vu Locataire vun enger bezuelbarer Wunneng eng Kautioun (garantie locative) vun 3.000 Euro, déi a Rate bannent zwee Joer nom Aplënnere bezuelt gëtt (aner Ännerungen an der Methodologie). Näischt dovunner ännert d'Zuele vun 2025 hei uewen.

Beispill: ee Projet an der Annexe 9.1 liesen

D'Annexe 9.1 vum Rapport lëscht d'Konventioune vum Inventaire op, Projet fir Projet (e Projet ka méi wéi eng hunn), mam Promoteur, der Uertschaft, dem Konventiounsdatum, der Zuel vu Wunnengen an de Suen, déi den 31. Dezember 2025 nach ze bezuele waren. Huelt eng Zeil: d'résidence Rucio vun der SNHBM zu Dikrech, 20 nei Lounwunnengen, déi de 27. Januar 2016 konventionéiert goufen, bal zéng Joer virum Stéchdatum vum Rapport, mat 979.180 Euro, déi den 31. Dezember 2025 nach ze bezuele waren.

D'Zeil seet net, ob déi 20 Wunnenge fäerdeg, verlount oder nach am Bau sinn. Eng al Konventioun mat Suen, déi nach ze bezuele sinn, ass kee Beweis, datt e Projet stoe bliwwen ass, well et ka just sinn, datt d'Schlussofrechnung nach aussteet. Fir e Gemengeconseiller oder en Awunner ass déi nëtzlech Fro dofir: wéi eng vun dëse Wunnenge si fäerdeg, a wéi eng si verlount.

Wat ass dat stäerkst Argument fir de Ministère?

Bezuelbar Projeten dauere Joren: de Rapport rechent 2 bis 4 Joer just fir de Bau vun de Wunnengen, no Phase fir Terrain, Planung an Infrastruktur, déi vill méi laang dauere kënnen. Déi zwee gezielte Promoteure bauen zwou vun all dräi konventionéierte Wunnengen, an hir Wunnengen „an der Realisatioun“ sinn tëscht 2023 an 2025 staark geklommen. 358 Wunnengen ze datéieren, déi de Staat selwer kaaft, ass méi einfach, wéi 5.348 Wunnengen ze datéieren, déi Dosende vu Promoteure bauen, an de Rapport gëtt fir seng gréisste Projeten awer Startjoren a geplangt Daueren, a fir aacht dovun och Ennjoren. De Minister argumentéiert och, datt en nationale Register Zäit brauch, fir komplett, zouverlässeg Donnéeën um neiste Stand ze hunn (Äntwert op d'Fro Nr. 4649). An hien huet d'Lück selwer opgedeckt, schrëftlech, als Äntwert op eng Fro, déi eng Zuel Gemeng fir Gemeng gefrot hat.

Dat Argument ass fair, an näischt op dëser Säit weist Gaspillage, Retard oder Mëssbrauch an iergendengem Projet. Mee et mécht d'Lück net zou. Ongeféier e Véierel vun de Wunnengen, déi 2025 derbäikomm sinn, läit ausserhalb vun den Zuele vu fäerdege Wunnengen, weder de Rapport nach d'Äntwerte vum Minister ginn eng national Zuel vun nei Wunnengen, déi verlount oder verkaaft goufen, an d'Gesamtzuel vun der Pipeline huet sech tëscht zwee Rapporte geännert. Well de Rapport vum Juli 2026 bis 2029 mat Ausgabe vu 476 Milliounen Euro bis 542 Milliounen Euro d'Joer rechent, ass dat de Fakt, dee feelt.

Wat géif dës Conclusioun änneren?

Zwee Resultater géifen dës Säit änneren. Eng publizéiert Zuel vu Wunnengen, déi fäerdeg a fir d'éischt verlount goufen, no Joer a Promoteur, Gemengen a Bauhäre ouni Gewënnzweck abegraff, géif déi zentral Lück zoumaachen. A wann déi geplangten Enndatumer an den Demande vun 2025 weisen, datt déi meescht vun deenen 1.293 Wunnengen 2026 fälleg sinn, da stëmmt de Rot u Locatairen, déi waarden, net. Zwou Saachen, op déi een oppasse sollt: Zuelen iwwer d'Zouweisungen aus dem RENLA, an den nächste Rapport vum Fonds spécial, wann e sech un den Zäitplang vun dësem Joer am Juli hält.

Wat kënnt Dir domat maachen?

• Wann Dir eng Ukënnegung iwwer Wunnengsbau liest, setzt all Zuel an d'Tabell vun den Etappen, ier Dir se vergläicht oder deelt: Terrain, Bezuelung, Konventioun, Bau, fäerdeg, verlount.
• Wann Dir an engem Gemengerot sidd oder ee verfollegt, sicht d'Projete vun Ärer Gemeng an der Annexe 9.1 (Säite 67 bis 89 vum Rapport, no Aart vu Promoteur opgelëscht) a frot, wéi am Beispill, wéi eng fäerdeg a verlount sinn. Vergläicht duerno d'bezuelbar Lounwunnenge vun Ärer Gemeng op 100 Awunner an der Annexe 9.3 (Säite 95 bis 97; national Zuel 0,65).
• Wann Dir eng bezuelbar Wunneng kafe wëllt, hëlleft de RENLA Iech net: en ass fir Locatairen. Frot bei der SNHBM, beim Fonds du Logement oder bei Ärer Gemeng no; wann Dir iwwerleet, um private Marché op Plang ze kafen, kuckt eise Guide fir de VEFA-Kaf.

Soll de Ministère elo déi geplangten Enndatumer publizéieren, déi d'Gesetz vun 2023 an all Demande verlaangt, an eng onvollstänneg, mee datéiert Zuel vu fäerdegen a verlounte Wunnengen, no Promoteur, sou wéi hien et scho mat engem Kalenner fir d'Wunnenge mécht, déi hien op Plang kaaft? Oder soll e waarden, bis de RENLA de ganze Bestand ofdeckt, fir datt deelweis Zuelen net als national Gesamtzuelen zitéiert ginn? Sot eis an de Kommentaren um Enn vun dëser Säit, wat Dir wielt, a firwat.

Dës Säit erkläert ëffentlech Dokumenter. Si ass keng juristesch oder finanziell Berodung.